Nederland herbergt bijzondere kunstenaars en Vrije Tijd Amsterdam deelt graag hun verhaal. Vandaag stellen we een aantal vragen aan kunstenaar Suzan Winder.
Door: Rik Verkaik
Wil je jezelf eerst eens introduceren?
“Mijn naam is Suzan Winder. Ik woon in Schoorldam en werk als beeldend kunstenaar onder de naam SuuzArt. Naast mijn eigen werk ben ik werkplaatsleider van Kunstwerkplaats Midgard. Daar begeleid ik mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking bij het maken van kunst. Dat werk laat mij iedere dag opnieuw zien dat er niet één juiste manier van creëren bestaat.
In mijn eigen werk staat het portret centraal, meestal de vrouw. Ik werk realistisch, maar zoek daarin altijd naar iets rauws en expressiefs. Het gaat mij niet alleen om een mooi gezicht, maar vooral om wat er onder de oppervlakte voelbaar is. Kwetsbaarheid en kracht liggen in mijn werk vaak dicht bij elkaar.”
Heb je een art opleiding gevolgd?
“Ik heb geen kunstacademie gevolgd. Mijn ontwikkeling als kunstenaar is vooral in de praktijk ontstaan: door veel te kijken, te onderzoeken en vooral heel veel te maken. Door te experimenteren met verschillende materialen en technieken heb ik gaandeweg mijn eigen beeldtaal ontwikkeld.
Die onderzoekende manier van werken past goed bij mij. Ik blijf graag nieuwe materialen en ondergronden ontdekken en ontwikkel zo mijn manier van werken steeds verder. Ieder kunstwerk brengt weer nieuwe ideeën met zich mee. Uitgeleerd raak ik voorlopig dus niet.”
Is er een ruimte waar je helemaal jezelf kunt zijn om kunstwerken te creëren?
“Mijn atelier aan de Kanaalkade in Schoorldam is de plek waar de tijd vaak ongemerkt verdwijnt. Zodra ik de deur achter me dichttrek, laat ik de buitenwereld even buiten en kan ik volledig opgaan in mijn werk.
In de lichte ruimte aan het water staan meerdere ezels met schilderijen in verschillende fasen. Ik werk graag aan meerdere doeken tegelijk. Wanneer ik bij het ene werk even vastloop, stap ik over naar een ander. Juist terwijl ik met iets anders bezig ben, ontstaat regelmatig het antwoord waar ik eerder naar zocht.
Om mij heen staan verf, inkt, houtskool, potten vol kwasten en stukken linnen en ander textiel. Alles ligt binnen handbereik en mag tijdens het werken zijn sporen achterlaten. Verf mag druipen, houtskool mag vegen en linnen mag rafelen. Een opgeruimd atelier is bij mij dan ook meestal van korte duur.”
Heb je een beeld voor ogen als je start met nieuw werk?
“Een nieuw werk begint meestal met iets wat mij raakt en niet meteen loslaat: een blik, een houding, een sterk contrast tussen licht en donker of een bepaalde sfeer. Ik weet welke richting ik op wil, maar begin nooit met een dichtgetimmerd plan. Er moet ruimte blijven voor het onverwachte.
Tijdens het werken groeit het beeld. Inkt vloeit, houtskool laat onverwachte lijnen achter en de structuur van de ondergrond kan ineens iets toevoegen wat ik vooraf niet had kunnen bedenken. Ik stuur, verander en laat soms bewust los. Juist in dat samenspel ontstaat vaak het spannendste deel van het werk.”
Met welke materialen werk je het liefst?
“Ik werk graag met houtskool, inkt, olieverf en krijt. Ook combineer ik handgetekende portretten met bewerkte fotografie. Vooral ongeprepareerd linnen vind ik prachtig, omdat het materiaal de inkt en verf direct opneemt en zelf zichtbaar blijft.
Daarnaast werk ik op minder vanzelfsprekende ondergronden, zoals jeans, leer, kant, oud textiel, handgeschept papier, ziekenhuislakens en verband. De ondergrond is voor mij geen neutrale achtergrond, maar een onderdeel van het verhaal. Een vouw, stiksel, beschadiging of rafelrand mag zichtbaar blijven. Juist die kenmerken geven het werk karakter.”
Heb je een specifiek thema dat je in het proces aanhoudt?
“De mens staat centraal in mijn werk, meestal in de vorm van een vrouwelijk portret. Ik ben gefascineerd door wat een blik, houding of klein gebaar kan vertellen zonder dat daar woorden voor nodig zijn.
Daarbij zoek ik naar contrasten: kwetsbaarheid tegenover kracht, licht tegenover donker en verfijning tegenover het ruwe materiaal. Soms toon ik slechts een fragment of detail. Ik hoef niet het hele verhaal in te vullen; juist wat ongezegd blijft, geeft de kijker ruimte om zelf iets in het werk te ontdekken.”
Hoe kijk je naar kunst en wat zijn jouw inspiratiebronnen?
“Kunst hoeft voor mij niet direct verklaarbaar of perfect afgewerkt te zijn. Ik vind het vooral belangrijk dat een werk iets oproept: verwondering, herkenning, ongemak of simpelweg de behoefte om nog een keer te kijken. Juist het zichtbare maakproces en het onvolmaakte kunnen een werk karakter geven.
Mijn inspiratie haal ik uit mensen, ontmoetingen en de verhalen die zij met zich meedragen. Ook materialen brengen mij op ideeën. Een stuk ongeprepareerd linnen, gedragen jeans, oud kant of een laken heeft al een eigen uitstraling en geschiedenis. Soms vind ik inspiratie in een museum, maar net zo gemakkelijk in een rafelrand of een toevallige vouw in een stuk stof. Aan ideeën heb ik meestal geen gebrek, aan uren in een dag des te meer.”
Zijn er ook favoriete stromingen in de geschiedenis die jouw werk beïnvloeden?
“Ik voel me aangetrokken tot zowel het realisme als het expressionisme. In het realisme spreekt de aandacht voor het menselijke gezicht en de herkenbaarheid mij aan. Het expressionisme biedt juist de vrijheid om sfeer, emotie en materiaal zwaarder te laten wegen dan een volledig natuurgetrouwe weergave.
Ook het sterke licht-donkercontrast uit de klassieke schilderkunst vind ik fascinerend. Mijn werk mag donker en diep van toon zijn, zolang er ergens maar licht binnenkomt.”
Heeft de woon- en werkomgeving nabij bos, duin en strand invloed op je kunstenaarschap?
“Zeker. Ik ben opgegroeid in deze omgeving en het landschap zit waarschijnlijk dieper in mijn werk dan ik zelf altijd doorheb. Het licht boven de duinen, de verweerde kleuren, het zand, de wind en de ruwe structuren van de natuur passen bij mijn manier van werken.
Die invloed vertaalt zich niet letterlijk in mijn onderwerpen, maar is wel voelbaar in mijn kleurgebruik, materialen en sfeer. De natuur is hier niet glad of keurig. Een beetje rafelig past eigenlijk heel goed bij de kust — en bij mij.”
Wil je zelf nog iets toevoegen?
“Mijn atelier raakt langzaam bevolkt door de mensen van gang 130. Voor Noordwest Ziekenhuisgroep in Alkmaar maak ik twintig grote portretten van patiënten, mantelzorgers, verpleegkundigen, artsen, medewerkers van de schoonmaak en andere betrokkenen. Mensen die elkaar in het ziekenhuis misschien vluchtig passeren, maar straks samen één verhaal vertellen.
Voor ieder portret maak ik eerst kennis met de persoon en fotografeer ik hem of haar. Daarna vertaal ik die ontmoeting naar een schilderij, vaak op ziekenhuislakens en verband. De vouwen en gebruikssporen in het materiaal blijven zichtbaar en worden onderdeel van het werk.
In dit project komt veel samen wat mijn werk kenmerkt: het portret, het verhaal achter de mens en materialen die zelf al een geschiedenis dragen. Het is mijn grootste en meest persoonlijke project tot nu toe. De volledige serie wordt van september tot en met november 2027 in het ziekenhuis geëxposeerd.
Tot die tijd zit ik overigens niet stil. Van 16 tot en met 25 oktober 2026 is mijn werk te zien tijdens de Kunst10Daagse bij KEK in Bergen. Daar toon ik juist kleinere werken waarin onder meer tekening en bewerkte fotografie samenkomen, naast werk op ongeprepareerd linnen en textiel — mijn grote ezels zijn voorlopig bezet.
Meer van mijn werk en het proces achter de schermen is te zien op mijn website en Instagram-account.”
Over de auteur:
Rik Verkaik, oprichter van Vrije Tijd Amsterdam, schrijft al tien jaar over exposities, evenementen, kunstenaars, muziekartiesten, ondernemers, vrije tijd en maatschappelijke initiatieven in Amsterdam.
