Nederland herbergt bijzondere kunstenaars en Vrije Tijd Amsterdam deelt graag hun verhaal. Vandaag stellen we een aantal vragen aan kunstenaar Rachel Caruana.
Door: Rik Verkaik
Wil je jezelf eerst eens introduceren?
“Mijn naam is Rachel Caruana. Ik ben een Maltese kunstenaar die woont en werkt in Rotterdam. Ik werk voornamelijk met schilderkunst als medium en voel me sterk aangetrokken tot lichaamsbeweging als terugkerend onderwerp in mijn werk. Bovendien haal ik veel inspiratie uit wat ik op het moment zelf ervaar en voel. In mijn huidige serie onderzoek ik hoe het lichaam kan fungeren als een fysieke weergave van innerlijke mentale processen. Beweging is nooit vast of voltooid, en in mijn werk probeer ik dit gevoel van voortdurende beweging te vertalen naar een tastbare uitdrukking van hoe ook de geest (bijna) nooit stilstaat.”
Heb je een art opleiding gevolgd en wat sprak je het meest aan bij de opleiding?
“Ja, ik heb een foundation year in beeldende kunst gevolgd aan Metàfora in Barcelona en ben daarna naar Nederland verhuisd, waar ik een bachelor Illustratie heb gedaan aan de WDKA in Rotterdam. Wat ik het meest waardeerde aan beide opleidingen was de vrijheid die ze boden. Tijdens mijn studie werd ik aangemoedigd om te experimenteren met verschillende media en werkwijzen. Ik heb altijd een liefde gehad voor schilderen, maar het hebben van de tijd en ruimte om andere media te verkennen heeft een belangrijke rol gespeeld in het ontwikkelen van mijn eigen handschrift en stem. Daarnaast richtte een groot deel van mijn illustratiestudie zich op storytelling, wat mij heeft geholpen bij het ontwikkelen van meer betekenisvolle concepten in mijn werk, evenals in het proces dat betrokken is bij het maken ervan.”
Is er een ruimte waar je helemaal jezelf kunt zijn om kunstwerken te creëren; wil je iets over deze ruimte vertellen?
“Deze ruimte is absoluut mijn atelier. Ik vind het heerlijk om een plek te hebben waar ik hardop kan denken, “een rommeltje kan maken” en dingen over de vloer kan verspreiden waar ik volledig vrij kan zijn tijdens het creëren. Ik deel mijn ruimte met twee andere kunstenaars en het is altijd inspirerend om in het gezelschap van andere creatieven te zijn. Het zien van andere kunstenaars die werk maken motiveert mij vaak om zelf meer te creëren. Mijn atelier bevindt zich bovendien in een groter gebouwcomplex vol met andere kunstenaarsateliers, dus het hebben van een eigen werkplek in een omgeving die zoveel creatieven huisvest, is ook iets waar ik erg dankbaar voor ben.”
Met welke materialen werk je het liefst?
“De afgelopen jaren heb ik voornamelijk gewerkt aan mixed-media schilderijen waarin ik zowel acryl- als olieverf gebruik. In eerder werk schilderde ik vaak kleurrijke, geometrische achtergronden met acrylverf, die ik combineerde met zwart-witte figuren die ik in olieverf schilderde. Ik vond het contrast dat deze materialen creëerden interessant, maar de laatste tijd onderzoek ik een andere manier van werken en werk ik uitsluitend met acrylverf. Ik experimenteer met manieren om de verf aan te brengen en in transparante lagen op te bouwen, en werk met meer gedempte kleuren.”
Heb je een specifiek thema dat je in het proces aanhoudt?
“Ja, ik heb in de loop van de tijd zeker een patroon ontwikkeld. Het onderwerp van mijn werk bestaat voornamelijk uit bewegende lichamen, en een belangrijk onderdeel van mijn creatieve proces is het opnemen van video’s van beweging (bijvoorbeeld in de vorm van dans en/of performancekunst). De beweging die ik film is over het algemeen niet vooraf bepaald, en ik plan de composities van mijn schilderijen ook niet voordat ik film. Ik vind het interessant om te zien hoe ik het materiaal dat ik verzamel kan verbinden met de ideeën in mijn hoofd, waardoor het proces spontaan en responsief blijft. Wat ik maak wordt ook beïnvloed door hoe ik me op dat moment voel, dus ik behoud die openheid ook bewust om die reden. Daarnaast verwerk ik vaak geometrische elementen in mijn werk, omdat ik geïnteresseerd ben in het contrast tussen de strakke randen van deze vormen en de zachtheid en vloeiendheid van beweging. Ik onderzoek graag hoe ik deze op verschillende manieren kan combineren in mijn werk. Vervolgens bouw ik mijn schildercomposities op door digitale collages te maken van gelaagde, gefragmenteerde en gemanipuleerde momenten van beweging, gecombineerd met deze geometrische elementen.”
Hoe kijk je naar kunst en wat zijn jouw inspiratiebronnen?
“Voor mij is kunst een manier om dingen te laten zien die niet in woorden kunnen worden uitgedrukt. Het is ook eerder een proces van ontdekking dan een middel om een vooraf bepaald idee te realiseren. Het stelt me in staat om naar vertrouwde dingen op een andere manier te kijken en dingen op te merken die anders onopgemerkt zouden blijven. Zoals je waarschijnlijk al kunt afleiden uit mijn antwoord op de vorige vraag, haal ik veel inspiratie uit dans en/of andere performancekunstvormen die rond beweging zijn opgebouwd. Ik heb in het verleden zelf gedanst, wat denk ik verklaart waarom dit een centrale inspiratiebron voor mij is gebleven. Daarnaast haal ik ook inspiratie uit dingen die ik buiten zie, zoals objecten op straat en gebouwen. Ik maak vaak foto’s van interessante vormen die ik tegenkom in de natuur en in de stad, en in de loop van de tijd ben ik een archief van zulke visuele referenties gaan opbouwen waar ik altijd naar kan teruggrijpen wanneer ik vastloop of me niet geïnspireerd voel.”
Wat zijn jouw favoriete stromingen in de kunstgeschiedenis?
“Dit is best moeilijk te beperken, omdat er veel verschillende aspecten zijn van uiteenlopende stromingen die ik interessant en inspirerend vind. Maar als ik moet kiezen, dan voel ik me vooral aangetrokken tot het surrealisme. Ik geniet echt van de bizarre beeldtaal en de verbeeldingskracht ervan, en van het feit dat het een gevoel van ongemak kan oproepen. Ik denk dat dit mijn favoriete soort werk is om te ervaren in musea en/of tentoonstellingen. Daarnaast vind ik gotische kunst en architectuur erg inspirerend, vooral vanwege de intense emotionele sfeer die het bij mij oproept. Ik voel me ook in het algemeen aangetrokken tot verfijnde details en technische complexiteit, en beide stromingen weerspiegelen deze kwaliteiten op verschillende manieren.”
Vind je Rotterdam en Amsterdam als kunstenaar inspirerende steden?
“Ja, ik denk dat beide steden op heel verschillende manieren inspirerend zijn. Omdat ik in Rotterdam woon en werk, kan ik meer direct spreken over hoe de stad mij als omgeving beïnvloedt. De architectuur van de stad is een grote inspiratiebron, en zelfs nadat ik hier al een tijdje woon, ontdek ik nog steeds nieuwe gebouwen, vormen en verborgen hoekjes die mijn aandacht trekken. Ik voel me ook aangetrokken tot de street art hier, die zeker bijdraagt aan de creatieve energie van de stad. Wat Amsterdam betreft, haal ik vooral inspiratie uit de kunstscene zelf. Er gebeurt altijd veel op cultureel vlak in de stad, en elke keer als ik er kom, ontdek ik weer nieuwe ruimtes. De verschillende omgeving en het ritme van Amsterdam vergeleken met Rotterdam vormen voor mij ook een fijne verandering van tempo en kunnen altijd helpen om nieuwe ideeën op te wekken. Over het algemeen denk ik dat beide steden veel te bieden hebben om te zien en te ervaren, elk met hun eigen karakter.”
Met welk kunstwerk ben je op dit moment bezig en wat is de achterliggende gedachte?
“Ik ben momenteel bezig met het ontwikkelen van een nieuw oeuvre en ben net begonnen aan een nieuw werk dat onderdeel zal zijn van deze serie. Hoewel beweging een centraal thematisch element blijft, introduceert deze collectie een nieuwe laag van abstractie door middel van fragmentatie en het vervormen van beelden. Ik onderzoek hoe het over elkaar leggen, opknippen en scheiden van mijn visuele materiaal nieuwe betekenissen kan genereren en mogelijk de toon van mijn werk kan verschuiven. Ik ben vooral geïnteresseerd in hoe deze benadering het lichaam transformeert en onverwachte visuele relaties creëert. In plaats van beweging direct te representeren, fragmenteer ik deze om te zien welke nieuwe vormen en emotionele reacties kunnen ontstaan. Elk werk in de serie tot nu toe bestaat uit het experimenteren met verschillende manieren om het oorspronkelijke beeldmateriaal te bewerken om te zien welke resultaten daaruit voortkomen. Hoewel het proces zich nog in een experimentele fase bevindt, geniet ik ervan hoe het zich langzaam ontwikkelt.”
Staan er nog exposities op de agenda?
“Aan het einde van deze maand, op 27 en 28 juni, neem ik deel aan South Explorer in Rotterdam. Dit is een evenement waarbij kunstenaars hun ateliers openstellen en er daarnaast tentoonstellingen worden georganiseerd verspreid over Rotterdam Zuid. Ik zal mijn werkruimte openen, die zich bevindt bij C3 Studios in Rotterdam, en ik zal ook deelnemen aan een groepstentoonstelling samen met andere kunstenaars in het gebouw.”
Wil je zelf nog iets toevoegen?
“Ik denk dat ik alles heb gedeeld wat ik kan over mijn praktijk, dus op dit moment heb ik niets meer toe te voegen. Maar ik wil je graag bedanken voor de kans om mijn werk te delen en erover te kunnen vertellen!”
Over de auteur:
Rik Verkaik, oprichter van Vrije Tijd Amsterdam, schrijft al negen jaar over exposities, evenementen, kunstenaars, muziekartiesten, ondernemers, vrije tijd en maatschappelijke initiatieven in Amsterdam.
