Amsterdam herbergt bijzondere kunstenaars en Vrije Tijd Amsterdam deelt graag hun verhaal. Vandaag stelt VTA Culture een aantal vragen aan Chris (Christel)Vandegehuchte.
Wilt u zichzelf eerst eens introduceren?
“Mijn naam is Chris (Christel)Vandegehuchte. Een echte Belgische naam, die ik net als mijn nationaliteit niet heb willen inruilen voor een Nederlands alternatief, ook al woon ik sinds 1990 in Nederland. Ik ben moeder van 3 volwassen kinderen, kunstenaar, kunstdocent en student kunstgeschiedenis. Kunst staat dus duidelijk centraal in mijn leven, maar dat is niet altijd zo geweest. Ik ben van origine econometrist en was jarenlang actief in de marketing. In 2008 zijn we voor het werk van mijn man naar Warschau verhuisd. Van de ene dag op de andere veranderde mijn leven totaal. Van een fulltime ‘werkende’ moeder werd ik fulltime ‘moeder’ en expatvrouw.
Op zoek naar een nieuwe invulling ging ik in opleiding bij een Poolse kunstenaar Wojtek Pakowski. Deze keuze betekende een ommekeer in mijn leven. In zijn atelier kwam mijn creatieve kant tot ontplooiing. Ik voelde hoe het rustig werd in mijn hoofd en ik aan niets meer dacht op het moment dat ik begon te tekenen. Ik liet letterlijk alles los, vergat wat ik die dag nog moest regelen, wie ik nog moest bellen, op wie ik ook alweer boos was …
Ik omschrijf het vaak als een soort Zen-ervaring. Vanaf dat moment werd kunst, naast mijn gezin, het belangrijkste in mijn leven. Ik ben nog iedere dag dankbaar voor het moment dat de deuren van het bedrijfsleven zich voor mij sloten, want daardoor heb ik het venster van de kunst ontdekt.”
Heeft u het creatieve van huis uit meegekregen?
“Ik heb het creatieve zeker van huis uit meegekregen, maar niet op de voor de hand liggende manier. Mijn familie bestaat uit vele generaties schilders, geen kunstschilders maar huisschilders. Het schildersambacht was vroeger veel kunstzinniger, men moest op het ‘oog’ kleur kunnen maken, marmer en andere natuurgesteentes kunnen imiteren, etc.
Mijn opa ging naar de kunstacademie, maar werd uiteindelijk toch het schilderbedrijf in geloodst. Een paar weken geleden heb ik via een inboedelverdeling één van zijn schetsboekjes geërfd. Hij was, net als mijn vader trouwens, een meester in het maken van kleur en besteedde uren aan het schetsen van marmerpatronen en muurschilderingen voor de decoratie van kloostermuren etc. Op die manier kreeg zijn creatieve kant toch de ruimte. Als kind vond ik het leuk om te schilderen en tekenen, maar de focus in ons gezin lag toch meer op het verbale. We deden alle vijf toneel en voordracht. We hebben zelfs als gezin een eigen kindermusical geproduceerd en hiermee een nationale competitie gewonnen.”
Welke art opleidingen heeft u genoten?
“In Polen nam ik naast mijn lessen bij Wojtek, meer technische tekenlessen bij Designo, later Art Methods. Een volgende verhuizing naar Zweden in 2011 bracht weer nieuwe kunstinvloeden. Met name de lessen bij Peter Heffner aan de Folkuniversität in Göteborg en later in Lindholmens Konstkola hebben mij meer in contact gebracht met mijn eigen signatuur. Peter leerde mij mijn eigen verhaal te vertellen. Door hem werd ik lid van de kunstvereniging Lindholmens Konstrum. Na een aantal groepstentoonstellingen, kreeg ik in 2014, net voor mijn vertrek naar Nederland, mijn eerste solo-tentoonstelling.
Bij terugkomst in Amsterdam had ik twijfel over mijn eigen kunstenaarschap. Had ik wel voldoende tools in mijn denkbeeldige schilderskist om net als Wojtek met één lijn de tekening van anderen kloppend te maken? Dat kon ik niet, dus ik besloot mij in te schrijven voor de dagopleiding aan de Wackers Academie, één van de weinige academies waar je nog echt leert tekenen en schilderen naar waarneming. In 5 jaar heb ik mijn schilderskist overvloedig gevuld en heb ik leren ‘kijken’, naar wat ik zie en niet naar wat ik denk te zien. Ik ben afgestudeerd met een project over verbinding en connectie in het Vondelpark. Het vak Kunstgeschiedenis was een vormend onderdeel binnen de opleiding.
De kennis en passie van kunsthistoricus Jaap Nijstad hebben bij mij de drang naar meer kennis over musea en de geschiedenis van kunst aangewakkerd. Vandaar dus mijn bijna afgeronde deeltijdstudie Kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Ik kan nu mijn eigen werk beter positioneren en ontwikkelde het vocabulaire om deskundiger over kunst te praten.”
Heeft u een eigen atelier?
“Ik heb een eigen atelier en sinds kort zelfs twee. In Amsterdam heb ik in de tuin een atelier, bijna geheel van glas met licht uit het Noorden. Het bevindt zich in een typische Amsterdamse binnentuin, waarin het zo stil is dat je de vogels hoort fluiten en je vergeet dat je midden in de stad woont. Sinds kort heb ik ook een tiny-atelier in de bergen van Andalusia. Mijn buurman daar is pottenbakker, vandaar ook mijn recente verbreding naar kunst op keramiek. In de toekomst heb ik de ambitie om daar samen met hem kunst-retraites te organiseren.”
Hoe kijkt u naar kunst en wat zijn uw inspiratiebronnen?
“Ik kijk veel naar kunst, bezoek bijna wekelijks een museum of gallery en volg veel kunstaccounts op Instagram. Omdat ik naast schilderen en tekenen ook graag vertel, deel ik impressies van veel van mijn bezoeken op Instagram. Dit lukt niet altijd, omdat ik het belangrijk vind om goede content te leveren. Dus iedere post kost best veel tijd, en tijd kom ik tekort.
Mijn inspiratie komt van overal, het kan een ander schilderij, een kleurcombinatie of een situatie zijn, een gedicht of quote op de wand, een onderwerp of techniek uit mijn lessen aan de UVA of iets wat ik mijn jonge studenten wil leren. Ik denk zo vaak “oh dat kan ik gebruiken”. Daarnaast heb ik enorme behoefte om een verhaal te vertellen, een boodschap over te brengen. Thema’s die ik heel belangrijk vind, zijn verbinding en betrokkenheid, de vrijheid om jezelf te kunnen zijn en de durf om anders te durven zijn.”
Wat zijn uw favoriete stromingen in de kunstgeschiedenis?
“Mijn favoriete stroming is het Expressionisme en de vluchtige toets van het Impressionisme. Dat ligt eigenlijk wel voor de hand, gegeven het belang dat ik hecht aan uniciteit en de acceptatie van het anders zijn. De expressionisten gingen tegen de stroom in en durfden anders te zijn. Zij schilderden niet langer een spiegel van de zichtbare werkelijkheid, maar hun eigen werkelijkheid middels de basiselementen van de schilderkunst: lijn, kleur, vorm en ritme. Deze elementen vormen ook de basis van mijn eigen werk. Vanuit de zichtbare werkelijkheid reduceer ik details, speel ik met lijn, vorm en kleur tot er precies genoeg overblijft om mijn verhaal over verbinding en individualiteit te visualiseren.”
Wat is er zo leuk aan lesgeven en wat kan men van u leren?
“Ik geef op dit moment les in een basisschool in de Schinkel, en na school aan kinderen bij MK24. Daarnaast verzorg ik regelmatig workshops in het Dufaycafe, het buurtcafé van ons Stadsdorp, het Vondeldorp. Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat iedereen kan leren tekenen en schilderen. Natuurlijk kan niet iedereen een kunstenaar zijn, maar ik gun iedereen het plezier en de rust die het schilderen en tekenen kan brengen.
Het leuke aan lesgeven is dat ik anderen, in mijn geval kinderen, kan enthousiasmeren en de liefde voor kunst kan overbrengen. Door simpele technieken laat ik hen zien wat mogelijk is. In mijn lessen is het vertrekpunt vaak de kunstgeschiedenis. Ik laat hen zien hoe door de eeuwen heen verhalen werden gevisualiseerd en welke technieken daarvoor werden gebruikt. Door b.v. de Venus van Willendorf te vergelijken met de Venus van Milo en met de Medusa op een Griekse vaas met Caravaggio’s Medusa laat ik hen zien dat kunst veel vormen kan aannemen. Het besef dat niet alles hoeft te kloppen, dat je als kunstenaar zelf bepaalt wat je wilt laten zien, en dat ook grote kunstenaars experimenteerden en speelden met kleur, lijn, vorm en ritme opent zoveel mogelijkheden. Zo ontwikkel je hun zelfvertrouwen en groeit het besef dat wat zij doen goed is.
Komende zondag, 17 maart geef ik om 16:00 uur een workshop voor kinderen in het Dufaycafé in Amsterdam-Zuid. We maken dan een Grieks reliëf of een Amsterdamse gevelsteen van papier maché. Ik heb dit ook met mijn studentjes op de basisschool gedaan en de resultaten zijn verbluffend. Men kan kaartjes kopen via de website van het Vondeldorp.”
Zijn er ook solo- en groepsexposities waar u aan deelneemt?
“Voor en na mijn afstuderen had ik diverse groepsexpositie in Amsterdam en in Hoorn. Meer recentelijk had ik tot 25 feb 2024 een solotentoonstelling in het Dufaycafe. Mijn afstudeerproject over verbinding in het Vondelpark, Het Vondelpark for everyone werd getoond in de huiskamer van het Vondeldorp, een Amsterdams stadsdorp dat bouwt aan verbinding in de buurt. Heel toepasselijk dus. De werken verhuizen in april 2024 naar Bloemendaal, waar ze in een tandartspraktijk, All Dente op het kerkplein worden tentoongesteld.
Er hangen ook 9 mini-schilderijtjes permanent in de Pain Quotidien in de Cornelis Schuytstraat in Amsterdam. Een keuze uit 30 schilderijtjes van ontmoetingen in de Pain Quotidien. Afgelopen maand organiseerde en participeerde ik in de groepsexpositie Different Directions I in het KunstRuim aan de Joden Breestraat in Amsterdam. Diezelfde groep kunstenaars (de FIGS genaamd), exposeert met deels ander werk vanaf 30 maart tot 5 mei 2024 in Expoost in de 15de eeuwse Ceciliakapel in Hoorn. En de FIGS reizen verder. Het is de bedoeling dat we jaarlijks 3 tot 4 groepstentoonstelling in het land organiseren. In September volgt waarschijnlijk Delft.”
U woont in Amsterdam, vind u dit als kunstenaar een inspirerende stad?
“Amsterdam is een inspirerende stad waar iedereen welkom was 🥲 en nu gelukkig nog steeds de vrijheid heeft om zichzelf te zijn. Hierover vertel ik meer in het filmpje op mijn website. Amsterdam is een walhalla op cultureel gebied. Het biedt veel kansen om cultureel actief te zijn, maar is tegelijkertijd ook een beetje verlammend. Er is namelijk zoveel te doen, dat het moeilijk is om te kiezen. En als je zoals ik culturele FOMO hebt, is dat best een uitdaging. Ik maak in mijn hoofd vaak een hele lijst van wat ik zou kunnen doen, en doe dan soms helemaal niets.”
