Op het Krugerplein in Amsterdam verschijnen vanaf 9 mei dertien levensgrote sculpturen van mensen die normaal juist uit beeld blijven. Het zijn ‘tussenmensen’: bruggenbouwers, vertalers, bemiddelaars. In het beeldenpark Voetstukken van Maatschappelijke Verwachtingen staan zij niet op een voetstuk, maar ernaast, eronder, of ertegenaan geleund.
Niemand staat erop
Het beeldenpark Voetstuk van Maatschappelijke Verwachtingen maakt de verhalen van deze tussenmensen zichtbaar. Het nodigt bezoekers uit om na te denken over hun cruciale rol en de maatschappelijke verwachtingen die aan hen worden gesteld.
Sacha, een betrokken tussenmens: “Iedereen vraagt van alles aan je en heeft verwachtingen die niet kloppen bij wat je kan waarmaken. Van alle kanten is er druk om dingen te regelen.”
Eén van de werken is gebaseerd op Lirika. Zij zit op een voetstuk van haar eigen ervaringen, gemaakt van zand, dicht bij de grond. Bezoekers krijgen een schepje en een emmer aangereikt, waarmee ze hun eigen opstapje kunnen vormen. Dit beeld laat zien hoe tussenmensen niet alleen verbinden, maar ook ruimte maken voor anderen om verder te komen.
Projectleider Janine Toussaint: “Waar helden op een voetstuk worden gezet, onderzoeken wij hoe tussenmensen zich daartoe verhouden: staan ze erop, gooien ze het om, of gebruiken ze het juist als bescherming?”
Een indrukwekkende installatie
De beelden zijn ontstaan vanuit diepgaande interviews met tussenmensen uit verschillende lagen van de samenleving, van docenten en buurtwerkers tot kunstenaars en ambtenaren. Hun verhalen en lichaamshoudingen vormden het vertrekpunt voor de sculpturen. De beelden zijn gemaakt met behulp van een CNC-freesmachine, wat zorgt voor een precieze, bijna gladde afwerking die tegelijkertijd herkenbaar en vervreemdend werkt.
Theater tussen de beelden: een oproep tot reflectie
Naast het beeldenpark biedt het festival performances met theater, dans en spoken word, die de verhalen achter de sculpturen verder tot leven brengen. Een groep van acht spelers, van professionals tot mensen uit de gemeenschap, geeft de voorstellingen een persoonlijke en directe lading.
Deze installatie en de bijbehorende performances bieden geen pasklare antwoorden. Zij openen ruimte voor reflectie en dialoog. In een tijd waarin polarisatie toeneemt en mensen zich vaker terugtrekken in hun eigen bubbels, is dit relevanter dan ooit.
De keerzijde van verbinden
Tussenmensen spelen een verbindende rol, maar ervaren ook de spanning die daarmee gepaard gaat. Het festival toont hen niet als oplossingen voor systeemfalen, maar als mensen die balanceren tussen maatschappelijke verwachtingen en persoonlijke overtuigingen.
Kunst en onderzoek, naast elkaar
De gesprekken met tussenmensen vormen niet alleen de basis voor de kunstwerken, maar ook voor onderzoek. Onderzoeker Ad Korf bestudeert hoe tussenmensen bijdragen aan het tegengaan van polarisatie, hoe zij worden gezien op de werkvloer en welke rol zij kunnen vervullen als rolmodel.
