Stel je voor: de grachtenpanden, smalle straatjes en pleinen van de Amsterdamse binnenstad vervangen door een moderne stad van glas en staal. Dit scenario leek in de 20ste eeuw écht te gaan gebeuren. Het is misschien lastig nu in te beelden maar de binnenstad lag er destijds vervallen bij: een stad in stutten en veel gaten in de gevelwanden. Het plan lag er om oude buurten te vervangen door moderne wijken met brede autowegen en grote kantoorgebouwen. Het Grachtenmuseum op de Herengracht 386 was er bijvoorbeeld niet geweest als alle plannen voor verkeersdoorbraken door waren gegaan.
Gelukkig liep het anders. Amsterdammers kwamen in actie; buurtbewoners, kunstenaars, monumentenliefhebbers vochten in de loop van de twintigste eeuw voor het behoud van hun stad. Dit heeft ervoor gezorgd dat vandaag, in het jaar dat Amsterdam 750 jaar bestaat, we nog kunnen wandelen door de historische binnenstad die – sinds 2010 – op de lijst staat van UNESCO-Werelderfgoed. Deze tentoonstelling neemt je mee in het verhaal van dreigende sloop, felle protesten en uiteindelijk een volledig herstel. Ontdek hoe Amsterdammers hun stad redden en hoe het komt dat wij daar nu nog elke dag van kunnen genieten.
In de tentoonstelling zijn nooit eerder getoonde archieffoto’s, bijzondere tekeningen, plattegronden en actieposters uit de jaren 60 en 70 te zien en wordt er een nieuw licht geschenen op de Nieuwmarktrellen in 1975. Ook worden enkele bijzondere mensen uitgelicht die een belangrijke rol hebben gespeeld in deze omslag.
De tentoonstelling is tot stand gekomen in samenwerking met de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad. Het gelijknamige boek verschijnt begin 2026 en vormt een uitbreiding op de verhalen uit de tentoonstelling.
Grachtenmuseum
Het Grachtenmuseum brengt de geschiedenis van Amsterdam en de grachtengordel tot leven en geeft daarmee inzicht in de identiteit van de stad. Het museum daagt bezoekers uit hun relatie tot de stad te verdiepen. Het verhaal van de Amsterdamse grachten wordt op een toegankelijke, tot de verbeelding sprekende en belevingsgerichte manier verteld waarbij relaties worden gelegd tussen het verleden, heden en toekomst.
Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad
Al vanaf 1975, al een halve eeuw dus, maakt de VVAB zich sterk voor het behoud van de historische bebouwing, een goed woon- en werkklimaat en de verspreiding van kennis over Amsterdam. De VVAB is er voor iedereen die Amsterdam, haar monumenten, haar unieke karakter, ter harte gaat.
Deze tentoonstelling is te zien vanaf 28 november 2025 tot en met 29 maart 2026.
