Jungle Amsterdam: “Mensen eerlijk helpen in de Duurzaamheidsjungle”

Jungle Amsterdam: “Mensen eerlijk helpen in de Duurzaamheidsjungle”
Vrije Tijd Amsterdam NL ©

Jungle Amsterdam: “Volgens ons zijn duurzaamheid en sociale duurzaamheid niet van elkaar los te koppelen. Het gaat uiteindelijk om het welzijn van mensen en het heeft weinig zin om tegen mensen te zeggen dat ze van het gas af moeten, als ze zich dagelijks afvragen hoe ze brood op de plank krijgen”, aldus Jannekee Jansen op de Haar namens Jungle. Vrije Tijd Amsterdam dook in de wereld van duurzaamheid en stelde een aantal vragen aan Jannekee van Jungle Amsterdam.

Wilt u ‘Jungle’ het onafhankelijke informatie- en adviescentrum voor duurzaamheid in Amsterdam eens toelichten?

Duurzaamheid is inmiddels voor veel bedrijven een verdienmodel geworden. Iedereen buitelt over elkaar heen. Het is heel lastig voor de consument om door de bomen het bos nog te zien. Wie moet je geloven, veel informatie is tegenstrijdig en iedereen beweert dat zij de beste producten leveren. Ook de informatie van de overheid is niet altijd objectief.

Daarbij is het voor mensen met niet zoveel geld, die niet direct een Tesla kunnen kopen, een warmtepomp kunnen installeren of zonnepanelen op hun dak kunnen leggen, vaak onduidelijk wat zij kunnen doen. Soms is nog wel duidelijk hoe duurzaam bepaalde maatregelen voor Nederland zijn. Maar, wat is de verborgen impact van producten? Hoe duurzaam zijn die biologische vruchten die van de andere kant van de wereld komen? Hoe duurzaam is de productie van die zonnepanelen uit China?

De Jungle wil mensen helpen om hun weg te vinden in de Duurzaamheidsjungle. Door objectieve informatie te bieden en zo nodig mensen ook actief te helpen met advies op maat. Daarnaast geven wij ook workshops en cursussen om mensen op weg te helpen om zelfstandig hun huis te kunnen verduurzamen, of hun levensstijl te verduurzamen.

Kunt u de mensen achter ‘Jungle’ eens introduceren?

De stichting die Jungle Amsterdam runt, bestaat al sinds 1992. Voorheen runden wij een muziekcentrum Badcuyp in de Pijp. In dat centrum was duurzaamheid ook een belangrijk onderdeel. Dat kwam door hergebruik van spullen en een restaurant met biologische producten en veel vegetarische gerechten.

De Jungle werkt veel met vrijwilligers. Zij hebben vaak jarenlange ervaring binnen een bepaald vakgebied. Veelal mensen die in hun werk ervaring hebben opgedaan. Zij willen die ervaring en kennis vrijwillig inzetten. Wij hebben een breed netwerk van organisaties in Nederland. Daar werken we mee samen. Zo nodig kunnen we ze vragen om hun expertise in te zetten.

Door het verhuur van zalen wordt de financiële kant bekostigd. Is dit genoeg om ‘Jungle’ draaiende te houden?

Wij proberen door commerciële activiteiten, zoals verhuur voor bijeenkomsten en feesten en de catering die hierbij hoort, onze vaste lasten van gebouw en personeel te dekken. De Jungle heeft een mooie zaal. Daarin kunnen tot 250 mensen voor een feest terecht. Er passen zittend 150 mensen in voor bijvoorbeeld een voorstelling of lezing. Verder zijn er ook alle benodigde faciliteiten. Denk hierbij aan licht, geluid, beamer, filmdoek, microfoons en apparatuur voor live muziek.

Voor het duurzaamheidsprogramma proberen wij via de gemeente en diverse fondsen een bijdrage te krijgen om deze programma’s te realiseren.
De meeste mensen die zich voor de Jungle inzetten, doen dit kosteloos.

Zijn er aan de informatie/advies wat verstrekt wordt kosten verbonden?

Elke vrijdagochtend is er een duurzaamheidsspreekuur van 10.00 uur tot 12.00 uur. Dit spreekuur is gratis. Ook vragen over duurzaamheid die buiten het spreekuur binnen komen, behandelen wij kosteloos.

Diensten die wij aanbieden, zoals onze infraroodmetingen, waarbij wij met een infraroodcamera bij mensen thuis laten zien waar alle energielekken zitten, worden verricht tegen een kleine vergoeding. Voor minima zijn veel van deze diensten ook gratis.
Indien wij worden benaderd door organisaties, VvE’s of bedrijven om een programma te maken, of een advies op maat te geven, zijn hier uiteraard wel kosten aan verbonden.

Merkt u al dat ‘Jungle’ bekend is bij de mensen in Amsterdam-Oost?

Jungle Amsterdam begint steeds meer naamsbekendheid te krijgen. Zowel bij bewoners, als ook bij beleidsmakers in Amsterdam. Hoewel het natuurlijk altijd beter kan. Dit blijft dan ook een punt van aandacht.

Hoe denkt u de rest van Amsterdam bij het informatiecentrum duurzaamheid te betrekken?

Wij organiseren vrij veel activiteiten op locatie, waarbij wij naar bewoners, of groepen van bewoners toe gaan. Deze activiteiten promoten wij via allerlei kanalen. De deelnemers en de mensen die in de Jungle komen voor een programma, of persoonlijk advies, zijn uiteindelijk onze beste promotie.

Veel mensen komen hier, op advies van mensen die eerder bij ons zijn geweest, of aanwezig waren bij één van onze activiteiten. Natuurlijk helpt media aandacht hier ook heel goed bij. Hoe meer er over ons geschreven wordt, hoe meer mensen ons leren kennen.

Wat een leuk initiatief de ‘muurkrant’ naast de ingang van de Jungle. Kunt u hier iets over vertellen?

Jungle Amsterdam is gevestigd in de Dapperbuurt. Dit is een buurt met allerlei problemen, veel armoede, tegenstellingen, kleine criminaliteit en weinig voorzieningen voor bewoners waar zij elkaar kunnen ontmoeten en beter leren kennen. Kortom de sociale cohesie in deze buurt is niet goed.

Door allerlei activiteiten in de openbare ruimte te organiseren, waar buurtbewoners aan mee kunnen doen, of waar zij in elk geval op geattendeerd worden, willen wij de sociale cohesie in de buurt verbeteren.

De muurkrant is hier een voorbeeld van, iedereen kan iets opplakken, een tekening maken, een vraag stellen, of zijn/haar mening over de buurt geven. Dit project is begin van de winter in 2019 gestart.

“Wij willen de Dapperbuurt gezelliger maken”

Zodra het weer beter wordt, komt er ook een bankje te staan en gaan wij dit hoekje verder gezellig maken, zodat bewoners hier ook kunnen gaan zitten, om een praatje te maken, of een boekje te lezen.

Andere projecten die wij doen om de Dapperbuurt gezelliger te maken, zijn bijvoorbeeld het moestuintje dat wij bij ons om te hoek zijn gestart voor buurtbewoners en is er nu ook het groenplan voor de buurt, waarbij wij van straat tot straat de buurt gaan vergroenen en klimaatbestendiger gaan maken.

In het kader van een klimaatbestendige stad hebben wij ook ons programma “Steentje eruit, plantje erin”, waarbij wij Amsterdammers oproepen om de stenen uit hun tuin te halen en die om te ruilen voor mooie plantjes.

De stenen kunnen ingeleverd worden bij de buurttuin Oost Indisch Groen in de Indische buurt. Daar kunnen mensen ook advies krijgen over welke planten het beste passen in hun tuin, of hoe ze de tegels en stenen in hun tuin kunnen hergebruiken.

Is Jungle alleen voor Amsterdam of is er ook een landelijk initiatief om duurzaamheid bekender te maken?

Vooralsnog richten wij ons alleen op Amsterdam, maar naast een Jungle Amsterdam, kan ik mij ook voorstellen dat er een Jungle Utrecht of een Jungle Rotterdam kan ontstaan. Wij merken dat de meeste bewoners heel graag willen verduurzamen, maar dat mensen gewoon vaak niet weten waar te beginnen. Het heeft dan ook geen zin, om alleen over grote dromen te praten, die vaak ook heel veel geld kosten.

Als je bewoners in de stad mee wilt krijgen, kun je beter klein beginnen, bij dingen die iedereen kan doen, maar die vaak wel een enorm effect hebben. Voor bedrijven die geld verdienen met duurzame oplossingen zijn deze kleine maatregelen vaak niet interessant omdat ze weinig voor het bedrijf opleveren.

“Door kleine aanpassingen bespaar je tientallen euro’s”

Ook voor overheden zijn die kleine maatregelen vaak niet interessant omdat ze er weinig indruk mee kunnen maken. Voor heel veel bewoners zijn deze maatregelen juist vaak heel belangrijk. Door kleine aanpassingen aan je huis te doen, kun je vaak tot tientallen euro’s per maand op je energierekening besparen. Door te stoppen met vlees eten, of zelfs helemaal plantaardig te gaan eten, is je milieu impact vaak veel groter, dan wanneer je die zonnepanelen op je dak legt.

Het gaat vaak om minderen en dat is niet in het economisch belang denken wij. Bedrijven en overheden zijn nog steeds veel te veel bezig met economische groei, terwijl we serieus moeten kijken naar hoe we die groei zo snel mogelijk kunnen stoppen. De mensen die het minste consumeren, zoals mensen met een smalle beurs, zijn de echte klimaathelden. Hun milieu impact is veel minder dan die van mensen met veel geld, een groot huis, veel spullen en een Tesla voor de deur.

Uiteindelijk kunnen we alleen voldoende duurzame energie opwekken, als de energiebehoefte ook afneemt. Op dit moment neemt die nog steeds toe en dat komt niet door die mensen met een gasfornuis, een fiets en een vakantie in Nederland.

“Er zijn teveel sprookjes over duurzaamheid”

Het wordt tijd dat wij het eerlijke verhaal over de duurzaamheid gaan vertellen en daar wil Jungle Amsterdam zich graag hard voor maken. Er zijn te veel sprookjes over duurzaamheid, die de ronde doen. Het wordt tijd dat wij ons beseffen, dat de luxe goederen van nu, straks geen luxe goederen meer zijn.

Als we zo doorgaan, dan wordt gezonde lucht een luxe goed, evenals, zuiver drinkwater en gifvrij voedsel. Als deze primaire levensbehoeften niet bruikbaar meer zijn, hebben wij niets meer aan onze huidige luxe artikelen.

Is het lastig om sprekers voor seminars te vinden en is het bijwonen van de bijeenkomsten gratis?

Ons eigen programma is eigenlijk altijd gratis toegankelijk. Soms zijn er anderen die onze zaal huren voor een optreden, of workshop en die vragen dan ook vaak toegang.
De meeste mensen die als gastspreker optreden tijdens onze thema avonden doen dit gratis. Er zijn heel veel mensen in Nederland die vol passie werken aan een duurzame wereld, deze mensen leveren graag en bijdrage aan ons programma.

Nog zo’n leuk initiatief is de bibliotheek met een grote openbare boekenkast, waar je boeken mee mag nemen en achterlaten. Worden hier nog meer activiteiten georganiseerd?

De openbare boekenkast in bibliotheekvorm, met inmiddels zo’n 8000 kinder- en volwassenen boeken, is ontstaan doordat bewoners hier boeken voor ons achterlieten. Inmiddels kan iedereen hier dus dagelijks boeken komen halen en/of brengen.

Er worden ook andere activiteiten rond de bibliotheek georganiseerd. Zo hebben wij nu een reeks avonden met Spoken Word, Poëtry en Rap, onder de naam Spoken Stories Oost. De performance avonden gaan altijd vooraf door een workshop, een paar weken eerder.

Rond wisselende thema’s worden deze avonden georganiseerd, waarbij ook altijd een aantal nieuwe talenten uit de workshops het podium betreden. En er is inmiddels een Jungle Leesclub gestart.

Vrije Tijd Amsterdam vindt ‘Jungle’ een heel mooi initiatief en raadt iedere Amsterdammer aan om hier eens een kijkje te nemen. Heeft u nog iets toe te voegen?

Naast onderwerpen rond duurzaamheid, zoals de energietransitie en de klimaatbestendigheid van de stad, houden wij ons ook met sociale duurzaamheid bezig. Wij hebben onder andere een programma rond armoede in Amsterdam, maar ook thema’s als ‘eenzaamheid’ vinden wij belangrijk om aandacht aan te besteden.

Op de dinsdag en donderdagochtenden komen hier groepen vrouwen uit Oost bij elkaar, om samen te ontbijten, te dansen, te ontspannen en over allerlei belangrijke onderwerpen met elkaar te praten.

Ook hebben wij onlangs een boekje geschreven met verhalen van mensen uit Amsterdam Oost die in armoede leven. Dit is een uitkomst van een reeks gesprekken die wij hebben gevoerd met groepen en individuen in Amsterdam Oost die in armoede leven.

“Het gaat om het welzijn van mensen”

De centrale vraag daarbij was, wat voor mensen in armoede de grootste problemen zijn. En wat zij zelf als beste oplossing zien. Het boekje “Het armoede alfabet van Treintje Rosewater en Sonja Abdelmiskin” is gratis af te halen in de Jungle. Het zijn echte verhalen van bewoners, verteld door fictieve personages, met aan het eind een conclusie en een advies aan beleidsmakers.

Volgens ons zijn duurzaamheid en sociale duurzaamheid niet van elkaar los te koppelen. Het gaat uiteindelijk om het welzijn van mensen. Het heeft weinig zin om tegen mensen te zeggen dat ze van het gas af moeten, als ze zich dagelijks afvragen hoe ze brood op de plank krijgen”, laat Janneke ten slotte weten.

Interview door:

Rik Verkaik

vrijetijdamsterdam.nl

Gerelateerd:

Klimaatontwikkelingen 2020