Ledenorganisatie VIP: ‘Jazz is social music. Het moet samen beleefd worden’

Ledenorganisatie VIP: ‘Jazz is social music. Het moet samen beleefd worden’
Bimhuis. Foto: vrijetijdamsterdam.nl

“24 jaar geleden werd de VIP – Vereniging van Jazz- en Improvisatiemuziek Podia – als ledenorganisatie opgericht. Zij is de primaire belangenbehartiger voor en ondersteuner van Nederlandse jazzpodia en festivals.

De VIP heeft als missie om de Nederlandse jazzscene te versterken. Zowel door bij te dragen aan de ontwikkeling van jong jazztalent als door de infrastructuur aan podia en festivalzijde te versterken”, zegt Pieter Schoonderwoerd namens de Vereniging van Jazz- en Improvisatiemuziek Podia (VIP). Vrije Tijd Amsterdam ging op zoek naar het verhaal achter VIP.

Verstevigen van gezonde- en dynamische verbindingen

“Centraal staat voor de VIP het verstevigen van gezonde- en dynamische verbindingen in de sector. Hierin staat de driehoek aanbieders (podia, festivals, clubs, muziekcafés), muzikanten, en publiek centraal.

Het 24-talige ledenbestand van de VIP varieert van grote professionele podia zoals het Bimhuis en LantarenVenster, kleinere jazz organisaties zoals Jazz International Nijmegen en Jazz Maastricht, festivals als Music Meeting Nijmegen tot door vrijwilligers gerunde jazzpodia zoals Jazz In Wageningen.”

De organisatie achter ‘Vereniging van Jazz- en Improvisatiemuziek Podia

“De VIP is een ledenorganisatie. Als vertegenwoordiging van de leden is een onbezoldigd bestuur aangesteld dat bestaat uit professionals uit de NL jazz scène. Het huidige bestuur bestaat uit:

Loek Laarman (Jazz in Arnhem), Mijke Loeven (Bimhuis), Pepijn Kuyper (LantarenVenster), Maite Hontelé (Music Meeting Nijmegen) en Pieter Schoonderwoerd (Your Jazz Career).”

Wat het betekent om lid te zijn van VIP

“De jazz scène in Nederland deelt zowel eenzelfde passie voor dit genre als grotendeels dezelfde uitdagingen. Regelmatig overleg tussen programmeurs, het delen van best practices met betrekking tot bijvoorbeeld fondsenwerving en marketing, het onderhouden van werkrelaties en op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen, gezamenlijk oplossingen vinden voor sector brede uitdagingen (denk COVID-19), hier zijn alle leden bij gebaat. Samen weet en kun je nou eenmaal meer. Lidmaatschap geeft leden dan ook toegang tot deze gezamenlijke meerwaarde en een stem in onze representatie richting de overheid.”

Jazz in haar puurste vorm is improvisatie

“Jazz betekent voor elke artiest en elke luisteraar wat anders. In haar puurste vorm is jazz improvisatie. Het is in noten – én stilte – gegoten vrijheid. De quote die wat mij betreft Jazz het beste omschrijft, komt van saxofonist Wayne Shorter: “Jazz is the expression of your humanity.” De makers zijn de compositie en de compositie is daardoor van iedereen die op dat moment samen musiceert.

Jazz is instant composing. Geen ander genre geeft haar makers zoveel vrijheid om in het moment het nummer vorm te geven. Op sommige momenten ontstaat uit dat samengaan van verschillende mensen pure magie. Je hoort het op A Love Supreme van John Coltrane of op Kind of Blue van Miles Davis. Die momenten waar elke artiest naar streeft – waar de muziek in haar puurste vorm rechtstreeks van de bron via de artiesten naar het publiek stroomt. En jij kunt zeggen: ik was erbij – ik was er deel van.”

Jazz is geen mainstream muziekgenre

“Jazz is voor nieuwsgierige mensen die open staan voor nieuwe geluiden. Jazz is geen mainstream muziekgenre. Je komt het zelden in de Top 40 tegen, of op de radio. Je moet er dus toevallig mee in aanraking komen of actief naar op zoek gaan. Word je geraakt, dan ga je zoeken naar meer en gaat er een wereld voor je open.

Wat hebben To Pimp A Butterfly van Kendrick Lamar, Karma van Pharoah Sanders, dansbare Ethiopische vibes op Mulatu in Ethiopia van Mulatka Astatke, diepe London afro-beats van Ezra Collective, Machine Gun van Peter Brötzmann Octet (ft. Han Bennink), de beats op What Kinda Music van Tom Misch & Yussef Dayes of de romantiek van Yuri Honing Quartet op Bluebeard met elkaar gemeen?

Is het Jazz? Een label kan helpen, maar dekt op kunst zelden de lading. Hetzelfde geld dus voor ons publiek. Het publiek is zo divers als de makers van deze ‘way of life’. Hoe wil jij leven? Vrij, spontaan, een leven vol ontdekking, vol kleur en nieuwe sounds, met een open mind en in het moment? Dan is Jazz misschien iets voor jou.”

Kinderen zijn jazzartiesten pur sang

“Kinderen zijn eigenlijk jazzartiesten pur sang. Zij leven in het nu, ontdekken continu, experimenteren volop, leren al doende, en staan wijd open voor anderen en de wereld zonder oordeel en besef van ‘hoe het hoort’. Zij improviseren continu. Alleen gebruiken zij hiervoor geen instrumenten. Maar dat past bij de diepere definitie van wat jazz is: een manier van leven. Daarom werkt jazz juist goed bij kinderen. Han Bennink (slagwerker) begon zelf ook als klein kind gewoon met ‘drummen’ op de keukenstoel thuis.”

Geliefde jazzlocaties in Amsterdam

“Amsterdam is een goed voorbeeld van hoe Jazz is verschillende vormen door een breed publiek kan worden beleefd.

Het feit dat één van de meest geliefde jazzclubs ter wereld, het Bimhuis, in Amsterdam staat, is voor Amsterdam natuurlijk geweldig. Hier staat echt de internationale top op het podium met een super geluid en fantastisch uitzicht over het IJ. Zelf spelen of luisteren naar jong talent kan op de vele jamsessies in bijvoorbeeld Café Alto of Brasserie Nel. Dansen op jazzy R&B kan in Paradiso.

Voor een rauwere club-setting is de Bitterzoet super – zelf zag ik daar eens het eerste optreden van Gregory Porter in Nederland. In de On The Roof sessies kun je onder de blote sterrenhemel van opkomende namen als Sun-Mi Hong en Sanne Rambags genieten. In de Tolhuistuin zie je vaak de meer beat georiënteerde jazz langskomen zoals artiesten uit de Londen jazzscene als Ezra Collective en Nubya Garcia.

Los van de vele podia zijn er natuurlijk ook veel toffe jazzfestivals in Amsterdam, zoals huiskamerfestival Jazz en de Walvis, het spannende Jazzfest Amsterdam waar Amsterdamse artiesten met buitenlandse artiesten samenwerkingen aangaan of het Supersonic Jazz Festival dat in diverse kerken plaatsvindt met een meer urban/electro jazzprogramma. Amsterdam biedt zoveel. Ga vooral zelf ontdekken!”

De impact van de Corona-crisis op de cultuursector

“De Corona-crisis heeft landelijk een heftige impact gehad op de cultuursector. Daar is de Jazz geen uitzondering op. De meeste podia hebben door de afgenomen zaalcapaciteit in verband met de RIVM-maatregelen hun concerten afgelast of drastisch in aantal verlaagd. Festivals zijn in het algemeen komen te vervallen of hebben in een puur online-vorm plaatsgevonden.

Het zwaarst getroffen zijn hierdoor de jazzmuzikanten die al hun optredens zagen verdampen. Mede-hierdoor is de jazzsector zo snel als veiligheidshalve en legaal mogelijk was met alternatieve presentatievormen begonnen. Bijvoorbeeld VIP-lid Tivoli Vredenburg organiseert de Walk The Line concerten en lid Jazz Maastricht begon concerten op diverse buitenlocaties in de stad.

Ook werd in de meeste clubs het New York-model van twee sets per avond geïntroduceerd. Dit betekent dat de artiest twee keer speelt voor telkens nieuw publiek en het podium het dubbele aantal kaarten kan verkopen.

Hoe innovatief en veerkrachtig deze initiatieven ook zijn, een terugkeer naar vollere zaalbezettingen is voor het voortbestaan van de jazzsector essentieel. Jazz is social music. Het moet samen beleefd worden”, laat Pieter Schoonderwoerd ten slotte namens de Vereniging van Jazz- en Improvisatiemuziek Podia weten.

Interview door:

Rik Verkaik

VTA Cultuur

vrijetijdamsterdam.nl