Vrije Tijd Amsterdam is altijd op zoek naar bijzondere verhalen over maatschappelijke initiatieven in Amsterdam. In dat kader stellen we een aantal vragen aan Robin van TKRAMREPUS, De Omgekeerde Supermarkt.
Wil je TKRAMREPUS allereerst eens introduceren?
“Natuurlijk. TKRAMREPUS is de Omgekeerde Supermarkt – je leest het gewoon achterstevoren. Het is een winkel in de Czaar Peterstraat in Amsterdam waar stadsgenoten één keer per week gratis boodschappen kunnen doen. Iedereen met een stadspas of voedselbankpas is welkom.
Het mooie is dat klanten zelf mogen kiezen wat ze nodig hebben, omdat zij het beste weten wat voor hen belangrijk is. In de winkel vind je vooral levensmiddelen, zoals pasta, koffie, soep, saus en vis in blik, maar ook verzorgingsproducten zoals shampoo, maandverband en luiers. Soms hebben we ook speelgoed liggen.
Alle producten in de winkel zijn gedoneerd: door buurtgenoten, bedrijven, of bijvoorbeeld als er voorraadoverschotten of seizoenswisselingen zijn. Zo helpen we mensen die het minder breed hebben én dragen we bij aan het verminderen van voedselverspilling in de stad.”
Hoe is het idee voor De Omgekeerde Supermarkt ontstaan?
“Het idee ontstond tijdens COVID. In die periode klopten veel meer mensen aan bij de voedselbank, terwijl er minder producten beschikbaar waren. Daarom deden we een oproep aan Amsterdammers om te kijken wat ze in hun voorraadkast hadden en dat te doneren. Dat was zo’n groot succes dat we besloten een structureel donatiepunt voor levensmiddelen op te zetten.”
Hoeveel mensen werken er bij TKRAMREPUS? Zijn dit allemaal vrijwilligers?
“We draaien op vrijwilligers, en zij zijn goud waard! De winkel is twee dagen per week open, met gemiddeld vier vrijwilligers per dag. Sommige vrijwilligers helpen al langere tijd, anderen komen af en toe een dagje mee. Daarnaast hebben we ook wisselend een stagiair, wat enorm fijn is. Verder is er één vaste werknemer en ik ben de enige die officieel voor de stichting werkt.
In de buurt kennen steeds meer mensen ons. Elke dag komen er wel zo’n tien buren langs die iets doneren – dat is echt geweldig. Het mooie is dat het helemaal niet veel hoeft te zijn. Soms gaat iemand lang op vakantie of verhuizen en komt dan met een grote tas producten. Maar vaak lopen buurtgenoten even langs nadat ze zelf bij de supermarkt zijn geweest, hebben bijvoorbeeld aan een 1+1-actie meegedaan en doneren dan een blik soep of een pot pindakaas. Dat is zó waardevol en alle beetjes helpen enorm.”
Hoe kijken jullie terug op de start van deze supermarkt tot en met vandaag? Worden de doelstellingen bereikt en zijn mensen enthousiast?
“Dat is een goede vraag, sinds de start is er veel gebeurd: van een pop-up initiatief zijn we uitgegroeid tot een vaste vestiging in de Czaar Peterstraat. Met die groei kwamen ook nieuwe uitdagingen, zoals de vraag hoe je zo’n project financieel gezond en duurzaam draaiende houdt. We hebben er afgelopen jaar een nieuwe stichting van gemaakt en zijn meer gaan werken aan professionalisering. Sindsdien is het gelukt om meer financiële zekerheid te creëren en een stabielere en betere voorraad op te bouwen. De doelstellingen worden behaald en we merken dat zowel klanten als vrijwilligers enthousiast zijn!”
Wat is het hoogtepunt in het bestaan van TKRAMREPUS?
“De kern blijft dat ik er vooral trots op ben dat we elke week weer mensen kunnen helpen met de boodschappen die we weggeven. Dat is waar we het uiteindelijk voor doen. Tegelijkertijd komt daar veel bij kijken, daarom ben ik er ook enorm trots op dat we een eigen stichting zijn geworden. Vorig jaar mochten we meedoen aan Boost je Buurt en Centrum Begroot. Dat liet zien hoeveel stadgenoten ons steunen en achter ons staan – dat betekende onwijs veel voor ons.”
Is er nog veel armoede in Amsterdam?
“Ja, helaas wel. De cijfers zeggen al veel: in Amsterdam leeft 17% van de gezinnen met een laag inkomen, en 1 op de 6 kinderen groeit op zonder voldoende bestaanszekerheid. Maar soms spreken die getallen nog niet helemaal tot de werkelijkheid. Tegelijkertijd is Amsterdam een hele rijke stad en in deze overvloed wordt vaak onderschat hoeveel mensen dagelijks worstelen en hoe dicht deze verschillende werelden naast elkaar bestaan. De werkelijkheid is namelijk dat er bijna elke week al een rij staat voor onze supermarkt, van klanten die hopen als eerste aan de beurt te zijn om de meeste ‘goede’ producten mee te kunnen meenemen. Dat laat zien hoe afhankelijk sommige mensen zijn van hulp. Het benadrukt hoe belangrijk het is om bewustwording te creëren én dat er gelukkig veel initiatieven zijn die stadgenoten helpen.”
Hoe ziet de toekomst van TKRAMREPUS eruit?
“We willen graag meer mensen helpen. Op dit moment hebben we ongeveer 250 klanten, maar er zijn nog veel mensen die gebruik zouden willen maken van de winkel. Om dat mogelijk te maken, is het eerst belangrijk dat de instroom van donaties groeit. Ik wil het normaal maken dat producten die over zijn – zoals voorraadoverschotten, seizoenswisselingen of kleine beschadigingen – gedoneerd worden. Het kost wat tijd om hier de juiste contacten voor te leggen, maar het lukt steeds beter. Grote bedrijven en supermarkten doneren gelukkig vaak al aan grotere initiatieven zoals de voedselbank. Wij richten ons op kleinere bedrijven en winkels in Amsterdam en proberen zo het doneren van producten op een natuurlijke manier te normaliseren.”
Is er nog iets wat jullie graag willen toevoegen?
“Kom vooral eens langs en bedenk wat vaker wat je voor een ander kunt betekenen! We vertellen graag meer over de Omgekeerde Supermarkt en zijn altijd op zoek naar enthousiaste vrijwilligers. Voel je vrij om contact met ons op te nemen – iedereen is welkom!”
