Op zondag 6 september springen duizenden deelnemers het water in om geld in te zamelen voor onderzoek naar ALS, een nog altijd ongeneeslijke zenuw- en spierziekte. De jaarlijkse zwemtocht is uitgegroeid tot veel meer dan een sportief evenement: het is een dag waarop mensen met ALS, hun familie, vrienden, vrijwilligers en supporters samenkomen in de strijd voor een toekomst zonder deze ingrijpende ziekte. In aanloop naar de editie van 2026 spraken wij met Saskia van Hamersveld van de Amsterdam City Swim over de laatste ontwikkelingen in het ALS-onderzoek, de ambitie om minimaal twee miljoen euro op te halen en waarom de kracht van verbondenheid ieder jaar weer centraal staat.
Door: Rik Verkaik
Is het mogelijk om de Amsterdam City Swim kort te introduceren?
“De Amsterdam City Swim brengt mensen samen met één doel: bijdragen aan een toekomst zonder de dodelijke zenuw/spierziekte ALS. Op 6 september 2026 zwemmen we door de grachten van Amsterdam en zetten we ons in om zoveel mogelijk geld op te halen. Het is veel meer dan een zwemtocht; het is een dag waarop verbondenheid, hoop en actie samenkomen.”
De Amsterdam City Swim zamelt geld in voor ALS onderzoek. Hoe gaat het daarmee?
“De diagnose ALS (amyotrofische laterale sclerose) is nog altijd een doodvonnis. Voor mensen met deze meedogenloze zenuw/spierziekte is nu nog geen behandeling mogelijk. Onderzoekers zijn echter hoopvol. We staan aan de vooravond van een mogelijke doorbraak.
Voor een kleine groep mensen met een genetische vorm van ALS is ontdekt dat het medicijn Tofersen werkt. Voor deze patiënten met een zogenoemde SOD1-mutatie is sinds kort wél een behandeling mogelijk. Door deze ontdekking zijn onderzoekers ervan overtuigd dat ALS een behandelbare ziekte kan worden.
Een andere belangrijke ontwikkeling is dat de ziekte ALS sinds kort in het laboratorium kan worden nagebootst. Hierdoor kunnen medicijnen op grotere schaal worden getest en kunnen onderzoekers veel sneller vaststellen of deze werken. Beide recente ontwikkelingen laten zien hoe belangrijk het is om onderzoek op te schalen en te versnellen.”
Wat betekent dit evenement voor mensen met ALS en hun naasten?
“Voor veel mensen is de Amsterdam City Swim een van de meest bijzondere dagen van het jaar. Een dag met een lach én een traan. Sommige mensen met ALS vertellen zelfs dat ze tijdens het evenement even vergeten dat ze ziek zijn. Dat komt door de enorme verbondenheid. Vrienden, familie, collega’s en duizenden onbekenden staan letterlijk en figuurlijk achter hen. Dat maakt deze dag ontzettend waardevol. Wie dat wil ervaren, hoeft alleen maar naar onderstaande verhalen te bekijken.”
Pieter Zandhuis leeft met ALS: 3 teams komen voor hem in actie:
Team B4Bar doet voor de tweede keer mee, de kinderen van Barry vertellen erover:
Hoeveel geld verwachten jullie dit jaar bij elkaar te zwemmen?
“Onze ambitie is duidelijk: minimaal 2 miljoen euro. Dat zou opnieuw een record betekenen. Het is een ambitieus doel, maar hard nodig. Iedere euro brengt ons dichter bij betere behandelingen en uiteindelijk een wereld zonder ALS.”
Zijn er al veel zwemmers die zich voor aankomende editie hebben ingeschreven?
“Ja, de belangstelling is groter dan ooit. We verwachten dit jaar zelfs een uitverkochte editie. Daarom hebben we het aantal beschikbare zwemtickets uitgebreid, zodat nóg meer mensen mee kunnen doen.
Dat klinkt eenvoudig, maar achter de schermen vraagt het enorm veel organisatie. Denk aan de logistiek van duizenden zwemmers, busvervoer, omkleedlocaties, veiligheid op het water en de doorstroming in de grachten. Alles moet tot in detail kloppen. Helaas betekent de enorme belangstelling ook dat we mensen zullen moeten teleurstellen zodra de laatste tickets zijn verkocht.”
Prinses Ariane deed vorige editie mee. Hoe is dit gegaan?
“Dat was ontzettend bijzonder. Prinses Ariane zwom mee in een team rondom iemand met ALS en trad daarmee in de voetsporen van haar moeder, Koningin Máxima. Het was mooi om te zien dat het Koninklijk Huis aanwezig was om haar aan te moedigen. Tegelijkertijd vonden wij het belangrijk dat zij vooral als deelnemer kon genieten van de dag: samen zwemmen, de sfeer beleven en na afloop het succes vieren met haar team.”
Waarom is het belangrijk dat er veel publiek langs de kant van het water zal staan?
“Support maakt echt het verschil. Iedere aanmoediging helpt zwemmers wanneer het zwaar wordt. Maar misschien nog belangrijker: mensen met ALS voelen zich gezien.
Iemand vertelde ons ooit: “Ik ben nog nooit aangemoedigd omdat ik ALS heb. Tijdens de Amsterdam City Swim staan duizenden mensen langs de kant speciaal voor mij te klappen. Dan voel je je écht gezien.”
Dat is precies waar deze dag ook over gaat. Natuurlijk zwemmen we om geld op te halen voor onderzoek, maar we laten ook zien dat niemand er alleen voor staat. En eerlijk is eerlijk: hoe bijzonder is het dat je één dag per jaar legaal door de Amsterdamse grachten mag zwemmen?”
Doen er ook mensen met ALS mee aan de zwemtocht?
“Jazeker. Dit jaar gaan er in ieder geval 10 mensen met ALS, PLS en PSMA mee doen. Sommige kunnen nog zelf zwemmen en andere worden voortgetrokken door de grachten. Met bellyboats, surfplanken of op een catamaran. Vrienden, familieleden, collega’s… hele teams rondom mensen met ALS.”
Wat maakt zwemmen door de Amsterdamse grachten zo’n bijzondere ervaring?
“Iedere deelnemer heeft zijn of haar eigen verhaal. De een zwemt voor de sportieve uitdaging, de ander voor de ervaring. De ander voor iemand die nu leeft met ALS of voor iemand die aan de ziekte is overleden. Er doen kinderen van tien jaar mee, maar ook deelnemers van ver in de tachtig.
Tijdens de Amsterdam City Swim komen al die verhalen samen. Daarom zien wij onszelf niet alleen als een sportief fondsenwervend evenement, maar vooral als een community-event. Een dag waarop duizenden mensen samen in beweging komen voor één gezamenlijke missie.”
Zijn er veel vrijwilligers bij de Amsterdam City Swim betrokken?
“Zonder vrijwilligers geen Amsterdam City Swim! We hebben iedereen echt hard nodig om het event mogelijk te maken, om alles in goede banen te leiden. Dit jaar hebben we – doordat er dus meer zwemmers mee gaan doen – ook meer vrijwilligers nodig. Zo’n 300 tot 350 vrijwilligers zetten zich in. In allemaal verschillende rollen: van de lifeguard op het water, toezichthouders op de kant, ticketscanners, barbemanning tot eventondersteuning.”
Is er na afloop weer een speciaal programma?
“Zeker, we sluiten het programma traditiegetrouw af met de Cheque Ceremony en de Afterparty! Dat klinkt misschien bijzonder bij zo’n ingrijpend onderwerp, maar juist daarom vieren we het leven. We staan stil bij wat er is, koesteren herinneringen en genieten van het moment samen. Want helaas weten we ook dat sommige deelnemers of mensen met ALS er volgend jaar misschien niet meer bij zijn. Juist daarom is de Amsterdam City Swim een dag vol emotie, verbondenheid én levensvreugde.”
Wat hopen jullie in de toekomst nog te bereiken met de Amsterdam City Swim?
“Eigenlijk hopen we dat de Amsterdam City Swim ooit overbodig wordt. Dat zou betekenen dat er een behandeling of genezing voor ALS is gevonden. Tot die tijd blijven we zwemmen, verbinden en geld ophalen. Net zolang totdat die dag werkelijkheid wordt.”
Hoe kunnen mensen zich nog inschrijven of op een andere manier bijdragen?
“De inschrijving voor zwemmers is tot kort voor het event open, maar wacht nu niet te lang. Want de tickets gaan dus erg hard! Meld je aan als vrijwilliger en doneer. Bij ons event gaat 100% van het donatiegeld naar Stichting ALS Nederland en projecten die onderzoek mogelijk maken of de kwaliteit van leven verbeteren. Het is zo hard nodig. Alle kleine beetjes helpen. En alle grote beetjes maken dat we net wat sneller richting de 2 miljoen gaan! Doneer wat je kunt missen.”
Over de auteur:
Rik Verkaik, oprichter van Vrije Tijd Amsterdam, schrijft al negen jaar over exposities, evenementen, kunstenaars, muziekartiesten, ondernemers, vrije tijd en maatschappelijke initiatieven in Amsterdam.
