Nederland herbergt bijzondere kunstenaars en Vrije Tijd Amsterdam deelt graag hun verhaal. Vandaag stellen we een aantal vragen aan kunstenaar Claudia de Vos.
Wil je jezelf eerst eens introduceren?
“Mijn naam is Claudia de Vos; ik ben een kunstenaar die werkt op het snijvlak van kunst, geur en zintuiglijke ervaring. In mijn artistieke zoektocht onderzoek ik steeds opnieuw hoe geur ons verbindt met natuur, tradities en spiritualiteit. Ik werk vanuit verhalen, plantenkennis, geurbeleving en rituelen. Mijn werk nodigt uit tot reflectie en verstilling, maar ook tot verbinding. Geur prikkelt, maakt nieuwsgierig; het is de snelweg naar onze herinneringen en emoties. Zodra je iets ruikt, kan er zomaar een gesprek ontstaan, nog voordat je het zelf in de gaten hebt. Dat vind ik een geweldig gegeven.”
Heb je een art opleiding gevolgd en wat sprak je het meest aan bij de opleiding?
“Ik ben afgestudeerd aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Utrecht (HKU). Daarnaast heb ik de Beroepsopleiding Natuurgeneeskundige Aromatherapie en een studie Jungiaanse Psychologie voltooid om mijn grote interesse voor de effecten van geur verder te onderbouwen en in mijn kunst toe te kunnen passen. De HKU gaf me de basis en kennis om te experimenteren met materialen, maar door de combinatie van beide opleidingen heb ik mijn eigen geur- en beeldtaal ontwikkeld. Dit bracht nog meer vrijheid om mijn fascinaties voor geur te vertalen naar olfactorische kunst en geurbelevingen.”
Is er een ruimte waar je helemaal jezelf kan zijn om kunst te creëren?
“Mijn atelier ervaar ik als een prettige, rustige werkplek. Ik kijk uit op de prachtige oude bomen in onze straat. Mijn werkplek bestaat uit twee afzonderlijke delen: in het ene maak ik mijn geurcomposities en bevindt zich mijn geurbibliotheek, bestaande uit vele soorten natuurlijke geuren en naslagwerken. In het andere atelier maak ik mijn objecten en werk ik met uiteenlopende materialen. Per traject wissel ik van opstelling; momenteel is de ruimte ingericht voor het maken van grote eco-prints. De beide ateliers liggen naast elkaar en zijn een plek waar ik de rust vind om intuïtief te werken en verbinding te maken met thema’s die me raken. Daarnaast heeft mijn man een studio voor beeldcommunicatie waar ik kan werken aan multimediaprojecten zoals de art-video Memories of Buckwheat, een samenwerking met de Japanse geurkunstenaar Hisako Inoue. Ik woon en werk in Hilversum en ben lid van de Amsterdamse Kunstenaarsvereniging De Onafhankelijken.”
Je bent geurambassadeur, wat houdt dit in?
“Als geurambassadeur wil ik de betekenis en kracht van geur tastbaar maken, zowel in mijn kunst als in het dagelijks leven. Ik laat mensen ervaren hoe geur herinneringen kan oproepen, emoties kan raken en creëer bewustwording rond de betekenis van geur. Ik zie mezelf als een onafhankelijke vertegenwoordiger van de wereld van geur, iets wat ik uitdraag via mijn kunst, lezingen, mediaoptredens en schrijfwerk. Vanuit diezelfde betrokkenheid schreef ik ook het boek Geurpsychologie voor iedereen.”
Waar haal je de geuren vandaan en hoe breng je ze over in je kunst?
“Ik werk met essentiële oliën, natuurlijke aromatische extracten die ik zorgvuldig selecteer. Soms destilleer ik de geuren zelf, maar zo niet, werk ik met producenten waarvan ik weet dat ze zuivere, natuurlijke producten leveren. De geurcomposities die ik maak, verwerk ik in installaties, rituele settings of performances, waardoor de toeschouwer de kunst niet alleen ziet, maar ook kan ervaren met de neus. De geuren worden in elk object en installatie op een andere manier verwerkt: soms heel letterlijk in het materiaal zelf, maar ook via computer aangestuurde systemen. Het hangt allemaal samen met de context van het werk, het type geur en wat ik ermee wil bereiken.”
Heb je een specifiek thema dat je in het proces van het maken van kunst aanhoudt?
“Mijn kunst draait vaak om natuur, spiritualiteit en levensvragen. Binnen mijn huidige artist-in-residency voor het onderzoeksproject Existential Challenges of Planetary Health (VU Amsterdam) mag ik met mijn kunst en geurbelevingen reflecteren op de wetenschappelijke onderzoeken die in dit project worden gedaan. Hierdoor komt er een wisselwerking op gang en ontstaan er nieuwe perspectieven. Ook thema’s als de relatie tussen mens en natuur lopen als een rode draad door mijn werk.”
Met welke materialen werk je het liefst?
“Ik werk met zeer uiteenlopende materialen en technieken: van keramiek, textiel tot het maken van digitale composities en video’s. Momenteel werk ik graag met zachte materialen zoals natuurlijke stoffen, wol en andere materialen die geschikt zijn voor het maken van mijn tapisserieën waarin geur is verwerkt.”
Hoe kijk je naar kunst en wat zijn jouw inspiratiebronnen?
“Voor mij is kunst een manier om nieuwe perspectieven te openen, om te vertragen en verbinding te ervaren. Echtheid, natuur en schoonheid zijn kernwoorden van de intenties die ik wil overdragen. Ik laat me inspireren door mystieke tradities, door verhalen uit de geschiedenis en door de daadwerkelijke inhoudsstoffen van de aromatische planten. Maar ook door de natuur zelf – planten, dieren en landschappen. Kunstenaars die met ritueel en spiritualiteit werken inspireren me eveneens. Ik hou bijvoorbeeld enorm van het werk van Laure Prouvost.”
Hoe is je interesse in Japan ontstaan en wat brengt het je?
“Mijn liefde voor Japan is voortgekomen uit mijn liefde voor geur, rituelen en natuurverbondenheid. Voorafgaand aan mijn artist in residence op Jeju Island in Zuid-Korea (’23) bracht ik tijd door in Japan, waar ik ben onderwezen in de Kōdō-ceremonie, een Japans geurritueel. Deze ervaring heeft diepe indruk op mij gemaakt; inmiddels voer ik de ceremonie een paar keer per jaar in Nederland uit. Japan geeft mij een gevoel van verfijning en aandacht voor het zintuiglijke, waarden die aansluiten bij mijn eigen artistieke praktijk. De esthetiek van wabi-sabi is daarin een inspiratiebron. Zij herinnert me eraan dat schoonheid schuilt in het tijdelijke en het imperfecte. Een geur die verdampt in de lucht is niet minder waardevol omdat ze verdwijnt; juist in haar vergankelijkheid toont ze haar kracht, die besloten ligt in de intensiteit van het moment van beleving. En zodra we de geur opnieuw waarnemen, kan de herinnering aan de gebeurtenis of het gevoel zich direct weer manifesteren, alsof deze zojuist heeft plaatsgevonden.”
Je bent ook imker, wat zijn je werkzaamheden hierbij?
“Als imker zorg ik voor mijn bijenvolken en volg ik hun ritme. Ik werk zoveel mogelijk op natuurlijke wijze: honing neem ik pas af wanneer er een overvloed is. In een schrale zomer, zoals deze, is er dus bijna geen oogst. Door het zorgen voor de bijen word je je bewust van de natuurcyclus: van het weer tot de planten die op dat moment bloeien en als voedselbron dienen. Bijen zijn een grote inspiratie als het gaat om de wijsheid die ze belichamen en hun rol in het ecosysteem. Ze zijn voor mij ook een symbool van samenwerking waar we als mens van kunnen leren.”
Je geeft lezingen en workshops, wil je dit eens toelichten?
“In de lezingen en workshops die ik geef, deel ik mijn kennis over geur en geurpsychologie. Dit kunnen interactieve lezingen rond geurpsychologie zijn, maar ook praktische workshops waarin deelnemers zelf geur ervaren, mengen en onderzoeken wat geur voor hen kan betekenen. Ook geef ik masterclasses voor professionals, zoals coaches, die geur willen integreren in hun eigen praktijk. De afgelopen jaren heb ik daarnaast rondleidingen en geurworkshops in diverse musea gegeven om een vaste collectie of tentoonstelling van extra context te voorzien. Bijna in elke situatie is geur toepasbaar, en de vraag naar lezingen en presentaties hierover komt dan ook uit zeer uiteenlopende hoeken.”
Staan er nog exposities op de agenda?
“Op dit moment wordt mijn nieuwe werk Grandfather Oak tentoongesteld bij de tentoonstelling ‘Boom’ in Galerie Art Hilversum. Op 19 september is er bij deze tentoonstelling een liveoptreden van muzikant Cézanne; voor haar multizintuigelijke concerten ontwerp ik de geurcomposities. Zij speelt haar nieuwste album Sunflower Child (met geurbeleving) op het festival Re-Nature in Ruigoord (Amsterdam) op 20 september.
De tentoonstelling, die zal voortkomen uit mijn deelname aan het ECoPH onderzoeksproject, laat nog even op zich wachten; het hele traject duurt maar liefst 5 jaar. Intussen kun je wel het artistieke proces volgen op mijn website.”
Wil je zelf nog iets toevoegen?
“Ik hou echt van mijn kunstenaarschap; het heen-en-weer bewegen tussen onderzoek, nieuwe inspiratie en creëren voelt als een voortdurende creatiecyclus. Voor mij gaat kunst niet alleen om het maken van objecten, maar om het ontdekken, het openen van zintuigen en werelden. Ik hoop dat mijn werk mensen uitnodigt om zich opnieuw te verbinden met zichzelf, met elkaar en met de aarde – via beeld, geur, verhalen en rituelen.”
Website: Geurambassadeur.nl
- Tentoonstelling ‘Boom’, Galerie ART Hilversum tot 12 oktober
s’ Gravelandseweg 55a, Hilversum
Met op 19 september van 13.30-14.30 livemuziek van Cézanne (gratis toegankelijk)
- 20 september Concert ‘Sunflower child’ van Cézanne met geurbeleving tijdens festival Re-nature Ruigoord, Amsterdam
