“Stichting Untold is een culturele organisatie uit Amsterdam-Zuidoost. Sinds 2002 zetten wij ons in om Afrikaanse kunst, cultuur en erfgoed zichtbaar te maken voor een breed publiek”, vertelt Otmar Watson, de trotse directeur en artistiek leider van Stichting Untold. Vrije Tijd Amsterdam stelt een aantal vragen.
Door: Rik Verkaik
Is het mogelijk om Stichting Untold allereerst te introduceren?
“Met dans, muziek, theater en educatie brengen we verhalen, tradities en geschiedenis uit de Afrikaanse diaspora tot leven. Onze belangrijkste pijlers zijn African Performing Arts en Afrikaans immaterieel erfgoed. Bovendien vinden we talentontwikkeling belangrijk. We begeleiden jongeren en nieuwe makers, maar organiseren ook activiteiten voor volwassenen en een breed publiek. Jaarlijks organiseren we het Black Heritage Festival en het African Diaspora Performing Arts Festival. Ook werken we samen met kunstenaars en culturele organisaties in andere landen. Zo verbinden we Amsterdam-Zuidoost met de Afrikaanse diaspora wereldwijd.”
Wat is uw rol en persoonlijke drijfveer om Stichting Untold te runnen?
“Als directeur en artistiek leider van Stichting Untold ben ik verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en de artistieke koers van de organisatie. Mijn persoonlijke drijfveer is om Afrikaanse kunst, cultuur en erfgoed de plek te geven die ze verdienen. Ik vind het belangrijk dat mensen hun eigen geschiedenis kennen en trots kunnen zijn op wie ze zijn en waar ze vandaan komen. Ook haal ik veel voldoening uit het begeleiden van jongeren en het zien van hun ontwikkeling. In 2027 bestaat Untold 25 jaar. Daar ben ik trots op. Het laat zien wat we samen hebben opgebouwd en motiveert mij om Untold verder te ontwikkelen en ook de komende generaties te blijven inspireren.”
Hoe is Stichting Untold ontstaan?
“Untold is in 2002 ontstaan na een bijzondere reis naar Londen. Ik werkte toen als projectleider bij het Cultureel Centrum voor Surinaamse Jongeren. In het kader van Black History Month in Londen organiseerde ik een reis met de dansgroepen Deja Vu en Las Chicas Magistrales en de muzikanten van Eternity. We traden samen op in de straten van Brixton, Londen. De reacties waren geweldig. Mensen kwamen kijken, dansten met ons mee en vroegen waar we vandaan kwamen. Tot onze verbazing wisten veel mensen niet dat er ook een zwarte gemeenschap in Nederland woonde. Ook Suriname en Curaçao waren voor hen onbekend. Na onze optredens bezochten we de Zuid-Afrikaanse theatervoorstelling UMOJA, die de geschiedenis van Zuid-Afrika vertelt door middel van dans, muziek en zang. Dat was voor ons een enorme inspiratie. We waren zo onder de indruk dat we besloten om ook een eigen voorstelling te maken waarin we onze geschiedenis en cultuur konden vertellen. De volgende dag zag ik na een bijeenkomst in een fastfoodrestaurant een magazine liggen met de naam Untold. Die naam sprak mij meteen aan. Onze verhalen, geschiedenis en cultuur waren voor veel mensen nog onbekend. Met Untold wilden we daar verandering in brengen. Na terugkomst in Nederland begonnen we met onze eerste theatervoorstelling, The Story Untold. Daarin vertelden we ons verhaal over onze afkomst, cultuur, geschiedenis en onze verbinding met West- en Centraal-Afrika. Dat was het begin van Untold.”
Waarom zijn de activiteiten van Stichting Untold leuk om te bezoeken?
“De activiteiten van Untold zijn bijzonder omdat je niet alleen komt kijken, maar ook echt iets beleeft. Met dans, muziek en theater nemen we het publiek mee in de rijke geschiedenis en cultuur van Afrika en de Afrikaanse diaspora. Onze voorstellingen zijn energiek, kleurrijk en vertellen verhalen die je niet overal ziet of hoort. Ook tijdens onze festivals, zoals het Black Heritage Festival en het African Diaspora Performing Arts Festival, valt er veel te ontdekken. We brengen mensen van verschillende achtergronden samen. Je kunt genieten van bijzondere optredens en meer te weten komen over de geschiedenis, tradities en het erfgoed van Afrikaanse en Afro-diaspora gemeenschappen. Onze activiteiten zijn er voor iedereen, ongeacht je achtergrond.”
Kunt u iets vertellen over de mensen die bij Stichting Untold werkzaam zijn?
“Bij Untold werken we met een hecht en betrokken team. Iedereen heeft zijn eigen rol, maar we werken vooral veel samen. Aisha Martina ondersteunt de organisatie, de projecten en de financiële administratie in samenwerking met Ulrich Entingh. Nyanga Weder verzorgt onze PR en marketing. Jarmil Soe-Agnie en Cliff Winklaar zijn onze creative producers en denken mee over de creatieve ontwikkeling van onze activiteiten. Voor de uitvoering werken we met ervaren productiemensen. Raisa Getrouw is onze productieleider en Shamira Hermes begeleidt de productie van onze theatervoorstellingen. Ook Derillio Alexander, die eerder productieleider was, Iraida Pocornie en Gino Waoe zijn regelmatig betrokken. Onze educatieve activiteiten worden geleid door Aldair Strijder, samen met onder anderen Evelyn Agyemang, Ngangitie Schal en Shamira Hermes. Daarnaast hebben we een artistiek team bestaande uit Mwana Ellis, Revelino Pinas, Alvaro Oosterwolde en choreografen, dansers, muzikanten, theatermakers en docenten. Wat ik vooral waardeer, is de betrokkenheid van iedereen. We vullen elkaar goed aan en werken met veel passie aan onze voorstellingen, festivals en andere activiteiten. Dat maakt Untold voor mij bijzonder.”
Wat zijn de hoogtepunten in het bestaan van Stichting Untold?
“In de afgelopen 25 jaar hebben we met Untold veel mooie dingen bereikt. Ik ben vooral trots op onze theatervoorstellingen, zoals The Story Untold, OBIA, UMA, Kormantse, Taal van de Goden en Konfo. Ook onze jaarlijkse festivals zijn belangrijke hoogtepunten. Het Black Heritage Festival organiseren we inmiddels zes jaar en het African Diaspora Performing Arts Festival negen jaar. Onze internationale samenwerkingen betekenen ook veel voor ons. We hebben coproducties gemaakt met het Ghana Dance Ensemble en Luthando Arts Academy uit Zuid-Afrika. Daarnaast hebben we uitwisselingsprogramma’s georganiseerd met ACE Dance and Music uit Engeland en Be Your Own Hero uit Suriname. Met Ubele uit Londen hebben we meerdere jaren het project Black in Europe in Amsterdam georganiseerd.
Ook op het gebied van erfgoed hebben we mooie stappen gezet. Samen met Fundashon Museo Tula op Curaçao hebben we in 2023, 2024 en 2025 het project Living History uitgevoerd. De erfgoedreizen met onze jongeren naar Curaçao in februari 2026 en New York in maart 2026 waren eveneens bijzondere momenten. Een andere belangrijke mijlpaal is dat we sinds 2004 een vaste plek hebben gekregen in het Bijlmer Parktheater. En natuurlijk kijken we uit naar 2027, wanneer Untold 25 jaar bestaat. Dat is voor mij een bijzonder moment om terug te kijken op alles wat we samen hebben opgebouwd.”
Kunt u iets vertellen over het Bijlmer Parktheater waar jullie gevestigd zijn?
“Het Bijlmer Parktheater is al sinds december 2003 onze thuisbasis in Amsterdam-Zuidoost. Untold is een van de huisgezelschappen van het theater, samen met Jeugdtheaterschool Zuidoost en We Are On The Move. We hebben hier ons eigen kantoor en opslagruimte. Daarnaast huren we op meerdere avonden per week een dansstudio voor onze lessen en repetities. Vanuit het Bijlmer Parktheater ontwikkelen en produceren we onze theatervoorstellingen, festivals en talentontwikkelingsprogramma’s. Het theater is voor ons veel meer dan alleen een werkplek. Het is een plek waar onze artiesten, jongeren en medewerkers samenkomen om te oefenen, te creëren en zich verder te ontwikkelen. Ook de samenwerking met de andere huisgezelschappen is belangrijk voor ons. Samen dragen we bij aan een divers cultureel aanbod in Amsterdam-Zuidoost. We voelen ons hier echt thuis. Het Bijlmer Parktheater heeft een belangrijke rol gespeeld in de groei en ontwikkeling van Untold.”
Is Amsterdam Zuidoost een kunstig en cultureel stadsdeel? Waar blijkt dit uit?
“Jazeker! Amsterdam-Zuidoost is een stadsdeel met ontzettend veel kunst, cultuur en creatief talent. De grote diversiteit aan bewoners zie je terug in de muziek, dans, theater, beeldende kunst en festivals. Vooral de Afrikaanse, Afrikaanse Surinaamse en Caribische invloeden maken Zuidoost bijzonder. We hebben hier mooie culturele plekken, zoals het Bijlmer Parktheater, ZoJazz Stage, Foundation, Black Amsterdam Museum, OSCAM, Imagine IC en het CBK Zuidoost. Ook organisaties zoals Untold, Eternity, Black Harmony, We Are On The Move, Jeugdtheaterschool Zuidoost, Free&Style, Prospect Eleven en het ZO! Gospel Choir dragen bij aan het culturele leven. Daarnaast zijn er veel jonge makers, muzikanten en kunstenaars die vanuit Zuidoost hun eigen weg vinden. Wat ik vooral mooi vind, is dat kunst en cultuur hier echt leven. Niet alleen in theaters en musea, maar ook op straat, in buurthuizen en tijdens evenementen. Amsterdam-Zuidoost heeft een eigen culturele identiteit en daar mogen we trots op zijn.”
Hoe kijkt u naar de toekomst van Stichting Untold?
“Ik kijk met veel vertrouwen en enthousiasme naar de toekomst van Untold. We blijven kinderen, jongeren en volwassenen versterken door middel van African Performing Arts, Afrikaans immaterieel erfgoed, educatie en talentontwikkeling. We willen onze activiteiten verder uitbreiden en nog meer mensen bereiken. We kijken ook uit naar een groter Bijlmer Parktheater, waar we meer ruimte krijgen voor onze voorstellingen, festivals en talentontwikkelingsprogramma’s. Daarnaast willen we doorgaan met erfgoedreizen voor en door onze jongeren en meer internationale coproducties maken met kunstenaars en organisaties uit de Afrikaanse diaspora. In 2027 vieren we 25 jaar Untold. Dat is voor ons een bijzonder moment. We zijn trots op wat we hebben opgebouwd, maar hebben ook nog veel plannen voor de toekomst. We willen blijven groeien en vooral nieuwe generaties blijven inspireren.”
Ten slotte: heeft u zelf nog iets toe te voegen?
“Wat ik nog wil meegeven, is hoe belangrijk het is dat iedereen zijn eigen geschiedenis en cultuur kent. Veel verhalen uit de Afrikaanse diaspora zijn lange tijd nauwelijks verteld of zichtbaar geweest. Met Untold willen we daar verandering in blijven brengen. Ik hoop vooral dat mensen, en zeker ook de jongere generaties, trots zijn op hun afkomst en ontdekken hoeveel kracht er in hun geschiedenis en cultuur zit. Tegelijkertijd nodigen we iedereen uit om onze voorstellingen, festivals en andere activiteiten te bezoeken. Je hoeft zelf geen Afrikaanse achtergrond te hebben om geraakt te worden door onze verhalen. Want uiteindelijk gaat Untold niet alleen over het vertellen van onze geschiedenis, maar ook over het verbinden van mensen en het doorgeven van ons erfgoed aan de volgende generaties.”
Over de auteur:
Rik Verkaik, oprichter van Vrije Tijd Amsterdam, schrijft al tien jaar over exposities, evenementen, kunstenaars, muziekartiesten, ondernemers, vrije tijd en maatschappelijke initiatieven in Amsterdam.
